“Yapay zekânın geliştirdiği bir icadın patent müracaat hakkı kime ilişkin?” Hukuksal açıdan şimdi net bir karşılığın verilemediği bu soruya karşılık bulmak için Boğaziçi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Özgür Arıkan araştırmalarına Oxford Üniversitesi’nde başlıyor. Avrupa Birliği’nin (AB) Marie Sktodowska Curie Memleketler arası Burs ve Araştırma Dolanım Dayanakları Programı (MSCA) kapsamına alınan “legAIstatus” projesiyle, yapay zekânın fikri mülkiyet hakları konusunda yasa yapıcılara istikamet gösterilmesi hedefleniyor.
Boğaziçi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Fikri Mülkiyet Hukuku Anabilim Kısmı Dr. Öğr. Üyesi Özgür Arıkan, yapay zekâ ile fikri mülkiyet hukuku münasebetini patent hakları açısından ele alacağı çalışmaya Oxford Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Prof. Robert Burrell danışmanlığında başlıyor. Dr. Öğr. Üyesi Arıkan, Roma hukuku alanındaki çalışmalarından da faydalanarak Roma kölelerinin yasal statüsünün bu tartışmaya ışık tutup tutamayacağını, projenin mesken sahibi yükseköğretim kurumu olan Oxford Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde araştıracak.
“YAPAY ZEKÂ GELİŞTİKÇE YENİ TÜREL BOŞLUKLAR OLUŞUYOR”
Gittikçe gelişen yapay zekâ teknolojisinin başta fikri mülkiyet hukuku olmak üzere birçok alanda boşluklara neden olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Arıkan, projenin ortaya çıkma sürecini şöyle özetliyor:
“Yapay zekâ son yıllarda inanılmaz bir gelişme kaydetti ve her geçen gün güçlenmeyi sürdürüyor. Lakin gelişen bu teknolojiyle birlikte tüzel açıdan daha evvelce öngöremediğimiz boşluklar ortaya çıkıyor ve bu nedenle tüm dünyadaki yasa yapıcıları yeni zorluklar bekliyor. Fikri mülkiyet hukuku çerçevesinde de değerli boşluklar kelam konusu. Yapay zekâlar hem fotoğraf çizip, müzik bestelemek üzere eser üretebilecek hem de patent müracaatına bahis olabilecek buluş yapabilecek bir seviyeye geldi. ‘Peki, yapay zekânın geliştirdiği fikri eserler üzerindeki haklar kime ilişkin olmalı?’ Bu bahis türel açıdan bir tartışma alanı doğuruyor. Marie Sktodowska Curie Memleketler arası Burs ve Araştırma Sirkülasyon Takviyeleri Programı (MSCA) tarafından desteklenmeye layık görülen “legAIstatus” projemizle bu soruya bir karşılık vermek için çalışacağız.”
“ROMA HUKUKU SORULARIMIZA IŞIK TUTABİLİR Mİ?”
Dr. Öğr. Üyesi Arıkan, bu karşılığa ulaşmak için Roma hukukunda yer alan kölelerin yasal statüsünün yapay zekâ sistemleri için de bir fikir verebileceği bilgisini paylaşıyor. Roma hukukunda kölelerin hukukun öznesi değil objesi olduğunu söz ederek, “Roma devrinde kölelerin mülk edinme (mülkiyet) hakkı da dahil hür şahıslara tanınan hakları olmamasına karşın birtakım köleler ticari marifetleri ile sahipleri tarafından kendilerine bırakılan sermayeyi işleterek birtakım kazanımlar elde edebiliyordu. Kölelerin şahsen oluşturdukları tüm kazanımlar sahiplerinin mülkiyetine dahil oluyordu. Kölelerin sermayeyi işletirken altına girdikleri türel sorumluluklardan ise sahipleri lakin dolaylı ve sonlu olarak sorumlu tutulabilmekteydi. Günümüze döndüğümüzde, Roma hukukunda yer alan bu türel statü yapay zekâ sistemlerinin meydana getirdikleri buluşlarda hak sahipliği sorunu için bir tahlil sunabilir mi? Bu soruya aradığımız yanıt aslında şimdiki bir yasal boşluğu doldurmayı, bir alternatif sunmayı amaçlıyor” diye belirtiyor.
Dr. Öğr. Üyesi Arıkan, proje tamamlandığında yasa yapıcılara taraf gösterecek bir yaklaşımın ortaya çıkması hedeflediklerini söylüyor. İlerleyen etaplarda ise mevzuyu yapay zekânın üçüncü şahısların patent ve öbür fikri mülkiyet haklarını ihlal etmesi durumunda ne olacağını incelemek için genişletmek de istiyor.
Dr. Öğr. Üyesi Özgür Arıkan kimdir?
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi lisans programından 2007’de mezun olan Dr. Öğr. Üyesi Arıkan yüksek lisans eğitimine İngiltere’nin saygın yükseköğretim kurumları ortasında gösterilen Manchester Üniversitesi’nde fikri mülkiyet hukuku alanında devam etti. Doktora çalışmasını ise birebir üniversitede hukuk alanında tamamladı. Akademik çalışmalarını Boğaziçi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Fikri Mülkiyet Hukuku Anabilim Dalı’nda sürdüren akademisyenin marka hukuku, tasarım hukuku, patent hukuku ile fikri haklar alanlarında uzmanlığı bulunuyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
POLİTİKA
08 Eylül 2024EKONOMİ
08 Eylül 2024GÜNDEM
08 Eylül 2024SPOR
08 Eylül 2024EKONOMİ
08 Eylül 2024SAĞLIK
08 Eylül 2024EKONOMİ
08 Eylül 2024Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.